Musée d'art et d'histoire Fribourg

Le corps et le sacré

26.11.2021 - 27.02.2022

Di-So 11-18 / Do 11-20

Das Sakrale und der Körper

Die Ausstellung veranschaulicht die komplexe und faszinierende Beziehung zwischen Körper und Geist. Ausgangspunkt ist die religiöse Ikonographie aus der Sammlung des Museums. Die Vergeistigung des Körpers und die Verkörperung des Geistes werden in den unterschiedlichsten Formen dargestellt: glorreich, leidend, erleuchtet, geschunden oder zerstückelt. Durch Rituale und Gesten stärkt der Mensch seine Verbindung mit der himmlischen Sphäre. Zwischen irdischer Existenz und Vergeistigung wird der Körper zum symbolbeladenen Datenträger. In der Ausstellung treten historische Objekte aus dem religiösen Kulturerbe in einen faszinierenden Dialog mit zeitgenössischen Werken von Eva Aeppli, Balthasar Burkhard, César, Niki de Saint Phalle, Eugène Delacroix, Albrecht Dürer, Hans Fries, Ferdinand Hodler, Frantiček Klossner, Isabelle Krieg, Marcello (Adèle d’Affry), Bruce Naumann, Félix Edouard Vallotton, Bill Viola, u.a. Die Ausstellung wird kuratiert von Caroline Schuster Cordone und Stephan Gasser.


Führungen mit Frantiček

Donnerstag, 6. Jan. 2022, 17 - 18.30 Uhr

Sonntag, 6. Febr. 2022, 15 - 16.30 Uhr

Platzzahl max. 7 Personen

Anmeldung erforderlich: MAIL


Ecorchement-d'artiste_CORPUS_Le_corps_et_le_sacré_Musée_art_et_histoire_Fribourg_MAHF_Franticek_Klossner
Häutung, Frantiček Klossner, Moulage, Caoutchouc naturel, 2001, Collection Carola et Günther Ketterer-Ertle

Die Häutungen eines Künstlers

Die Haut, die ich nicht mehr bewohne ...

Die Transformationen und Fragmentierungen des Körpers sind zentrale Aspekte in den Werken von Frantiček Klossner. Seit 1989 stellt er lebensgroße "Häute" aus Naturkautschuk her. Dabei handelt es sich um realistische Abgüsse seines eigenen Körpers, die er zum Einfrieren seiner oft ausgestellten Porträt-Büsten aus schmelzendem Eis, den "Melting Selves", verwendet. Im Laufe dieses über 30 Jahre andauernden künstlerischen Arbeitsprozesses hat sich eine große Anzahl von "Häutungen" angesammelt, die er zurückgelassen hat. Es handelt sich dabei um Relikte aus früheren Lebens- und Schaffensphasen, aus denen der Mensch bereits entflohen ist und aus denen der Künstler hervorgegangen ist. Die natürliche Alterung dieser Häute und die Spuren der jeweiligen Arbeitsschritte (Kratzer, Schnitte, Verletzungen) verleihen jeder Haut ein individuelles Aussehen. Die von sich selbst abgenommenen und konservierten Fragmente eines künstlerischen Werdegangs können im Fall von Frantiček Klossner auch als ritualisierte «Ablösungen» in seinem Individuationsprozess als Mensch gelesen werden. Die "Häutung" ist ein klares physisches Signal für eine psychologische und spirituelle Veränderung. Klossners "Häutungen" treten so in einen Dialog mit wirkmächtigen Bildern der europäischen Kulturgeschichte, wie dem Marsyas-Mythos, dem Satyr, der nach einem künstlerischen Wettstreit vom Sonnengott Apollon bei lebendigem Leib gehäutet wurde. Aber man denkt natürlich auch an den heiligen Bartholomäus, den gehäuteten Apostel, dessen Haut zu seinem Attribut geworden ist. Das immer wiederkehrende Abstreifen der eigenen Haut ermöglicht es Franticek Klossner, den Lauf der Zeit zu verkörpern, seine persönlichen Entwicklungsschritte als Mensch und Künstler zu visualisieren, seine Metamorphosen und seinen Lebensweg zu materialisieren, wie eine Schlange, die ihre Haut abwirft, oder die Blätter, die von den Bäumen fallen, um die Wurzeln zu nähren.


CORPUS_Le_corps_et_le_sacré_Musée_art_et_histoire_Fribourg_MAHF_Écorchement-d'artiste_Franticek_Klossner
«der Gehäutete / L'écorché», Frantiček Klossner, Moulages (autoportraits) en caoutchouc naturel, 2021, Collection de l’artiste

Le corps et le sacré

L'exposition illustre les relations complexes et fascinantes entre le corps et l'esprit. Le point de départ est l'iconographie religieuse de la collection du musée. La spiritualisation du corps et l'incarnation de l'esprit sont représentées sous les formes les plus diverses: glorieux, souffrant, éclairé, maltraité ou démembré. Par des rituels et des gestes, l'homme renforce son lien avec la sphère céleste. Entre l'existence terrestre et la spiritualisation, le corps devient un "support de données" chargé de symboles et un médium. Dans l'exposition, des objets historiques du patrimoine culturel religieux entrent dans un dialogue fascinant avec des œuvres contemporaines d'Eva Aeppli, Balthasar Burkhard, César, Niki de Saint Phalle, Eugène Delacroix, Albrecht Dürer, Hans Fries, Ferdinand Hodler, Frantiček Klossner, Isabelle Krieg, Marcello (Adèle d'Affry), Bruce Naumann, Félix Edouard Vallotton, Bill Viola, etc. L'exposition a été conçue et réalisée par Caroline Schuster Cordone et Stephan Gasser.


Écorchement d'artiste

Les transformations et les fragmentations du corps sont des aspects centraux dans les œuvres de Frantiček Klossner. Depuis 1989, il fabrique des "peaux" grandeur nature à partir de caoutchouc naturel. Il s'agit de moulages réalistes de son propre corps qu'il utilise pour congeler ses portraits-bustes en glace fondante, les "Melting Selves", qui sont souvent exposés. Au cours de ce processus de travail artistique, qui dure depuis plus de 30 ans, un grand nombre de peaux laissées derrière lui se sont accumulées. Il s'agit de reliques de phases de vie et de création antérieures, dont l'être humain s'est déjà échappé et dont l'artiste a émergé. Le vieillissement naturel de ces peaux et les traces des étapes de travail respectives (éraflures, coupures, blessures) donnent à chaque peau un aspect individuel. Dans le cas de Frantiček Klossner, ces fragments d'une carrière artistique, arrachés à lui-même et conservés, peuvent également être lus comme des " détachements " ritualisés dans son processus d'individuation en tant qu'être humain. La "mue" est un signal physique clair d'un changement psychologique et spirituel. Les "écorchés" de Klossner entrent ainsi en dialogue avec de puissantes métaphores de l'histoire culturelle européenne, comme le mythe de Marsyas, le satyre qui fut écorché vif par Apollon après un concours artistique et le jugement des Muses. Mais bien sûr, on pense aussi à Saint-Barthélemy, l'apôtre écorché dont la peau est devenue l'attribut. La mue récurrente de sa propre peau permet à Franticek Klossner d'incarner le passage du temps, de visualiser les étapes de son évolution personnelle en tant qu'être humain et artiste, de matérialiser ses métamorphoses et le parcours de sa vie, comme un serpent qui mue ou les feuilles qui tombent de l'arbre pour nourrir les racines.


La peau que je n'habite plus


le_corps_et_le_sacré_musée_art_et_histoire_fribourg_corpus_franticek-klossner_tatouage

The body and the sacred

The exhibition illustrates the complex and fascinating relationships between body and spirit. The starting point is religious iconography from the museum's collection. The incarnate body is depicted in a variety of ways: gloriously exalted, suffering, enlightened, maltreated, or dismembered. Through rituals and gestures, man strengthens his connection to the heavenly sphere. Between earthly existence and spiritualization, the body becomes a symbol-laden "data carrier" and medium. In the exhibition, historical objects from the religious cultural heritage enter into a fascinating dialogue with contemporary works by Eva Aeppli, Balthasar Burkhard, César, Niki de Saint Phalle, Eugène Delacroix, Albrecht Dürer, Hans Fries, Ferdinand Hodler, Frantiček Klossner, Isabelle Krieg, Marcello (Adèle d'Affry), Bruce Naumann, Félix Edouard Vallotton, Bill Viola, and others. The exhibition is curated by Caroline Schuster Cordone and Stephan Gasser.


the flayings of an artist

The skin I no longer inhabit

The transformations and fragmentations of the body are central aspects in the works of Frantiček Klossner. Since 1989 he has been making life-size "skins" from natural rubber. These are realistic casts of his own body, which he uses to freeze his often exhibited portrait busts of melting ice, the "Melting Selves." Over the course of this artistic work process, which has lasted more than 30 years, he has accumulated a large number of "skinnings" that he has left behind. These are relics from earlier phases of life and creation from which man has already escaped and from which the artist has emerged. The natural aging of these skins and the traces of the respective work steps (scratches, cuts, injuries) give each skin an individual appearance. In the case of Frantiček Klossner, the fragments of an artistic career that have been removed from himself and preserved can also be read as ritualized "detachments" in his individuation process as a human being. "Skinning" is a clear physical signal of a psychological and spiritual change. Klossner's "flayings" thus enter into a dialogue with powerful images of European cultural history, such as the Marsyas myth, the satyr who was flayed alive by the sun god Apollo after an artistic contest. But, of course, one also thinks of St. Bartholomew, the flayed apostle whose skin became his attribute. The recurrent shedding of his own skin enables Franticek Klossner to embody the passage of time, to visualize his personal developmental steps as a man and an artist, to materialize his metamorphoses and his life's journey, like a snake shedding its skin or the leaves falling from the trees to nourish the roots.


franticek-klossner-ecorchement-art-contemporaine-flaying-marsyas-contemporary-art-exhibition-musee-d'art-et-d'historie-fribourg-MAHF-CORPUS-le-corps-et-le-sacre

El cuerpo y lo sagrado

La exposición ilustra la compleja y fascinante relación entre el cuerpo y el espíritu. El punto de partida es la iconografía religiosa de la colección del museo. La espiritualización del cuerpo y la encarnación del espíritu se representan de las formas más diversas: glorioso, sufriente, iluminado, maltratado o desmembrado. A través de rituales y gestos, el hombre refuerza su conexión con la esfera celestial. Entre la existencia terrenal y la espiritualización, el cuerpo se convierte en un "soporte de datos" cargado de símbolos y en un medio. En la exposición, los objetos históricos del patrimonio cultural religioso entran en un fascinante diálogo con obras contemporáneas de Eva Aeppli, Balthasar Burkhard, César, Niki de Saint Phalle, Eugène Delacroix, Albrecht Dürer, Hans Fries, Ferdinand Hodler, Frantiček Klossner, Isabelle Krieg, Marcello (Adèle d'Affry), Bruce Naumann, Félix Edouard Vallotton, Bill Viola y otros. La exposición está comisariada por Caroline Schuster Cordone e Stephan Gasser.


La piel en la que ya no habito

el despellejamiento de un artista

Las transformaciones y fragmentaciones del cuerpo son aspectos centrales en las obras de Frantiček Klossner. Desde 1989 fabrica "pieles" de tamaño natural con caucho. Se trata de moldes realistas de su propio cuerpo, que utiliza para congelar sus retratos, a menudo expuestos, de hielo derretido, los "Melting Selves". A lo largo de este proceso de trabajo artístico, que ha durado más de 30 años, ha acumulado un gran número de "despojos" que ha ido dejando. Son reliquias de fases anteriores de la vida y la creación de las que el hombre ya ha escapado y de las que el artista ha salido. El envejecimiento natural de estas pieles y las huellas de los respectivos pasos de trabajo (arañazos, cortes, heridas) dan a cada piel un aspecto individual. En el caso de Frantiček Klossner, los fragmentos de una carrera artística que se han desprendido de sí mismo y se han conservado también pueden leerse como "desprendimientos" ritualizados en su proceso de individuación como ser humano. La "muda" es una clara señal física de un cambio psicológico y espiritual. Los "desollamientos" de Klossner entran así en diálogo con poderosas imágenes de la historia cultural europea, como el mito de Marsyas, el sátiro que fue desollado vivo por el dios del sol Apolo tras un concurso artístico. Pero, por supuesto, también se piensa en San Bartolomé, el apóstol desollado cuya piel se convirtió en su atributo. La muda recurrente de su propia piel permite a Franticek Klossner encarnar el paso del tiempo, visualizar sus pasos personales de desarrollo como ser humano y artista, materializar sus metamorfosis y su viaje vital, como una serpiente que muda su piel o las hojas que caen de los árboles para alimentar las raíces.


το σώμα και η ιερότητα

Η έκθεση απεικονίζει την πολύπλοκη και συναρπαστική σχέση μεταξύ σώματος και πνεύματος. Αφετηρία είναι η θρησκευτική εικονογραφία από τη συλλογή του μουσείου. Η πνευματοποίηση του σώματος και η ενσάρκωση του πνεύματος απεικονίζονται σε μια μεγάλη ποικιλία μορφών: ένδοξες, βασανισμένες, φωτισμένες, πάσχουσες ή διαμελισμένες. Μέσω τελετουργιών και χειρονομιών, ο άνθρωπος ενισχύει τη σύνδεσή του με το ουράνιο βασίλειο. Μεταξύ της γήινης ύπαρξης και της πνευματοποίησης, το σώμα γίνεται "φορέας δεδομένων" και ένα μέσο γεμάτο σύμβολα. Στην έκθεση, ιστορικά αντικείμενα της θρησκευτικής κληρονομιάς έρχονται σε έναν συναρπαστικό διάλογο με εντυπωσιακά σύγχρονα έργα τέχνης. Την έκθεση επιμελούνται οι Caroline Schuster Cordone και Stephan Gasser.


Τα γδαρσίματα ενός καλλιτέχνη

Οι μετασχηματισμοί και οι κατακερματισμοί του σώματος αποτελούν κεντρικές πτυχές στα έργα του Frantiček Klossner. Από το 1989 κατασκευάζει "δέρματα" σε φυσικό καουτσούκ σε φυσικό μέγεθος. Πρόκειται για ρεαλιστικά εκμαγεία του σώματός του, τα οποία χρησιμοποιεί για να παγώσει τις συχνά εκθέσιμες προτομές πορτρέτων του από πάγο που λιώνει, τα "Melting Selves". Κατά τη διάρκεια αυτής της καλλιτεχνικής εργασιακής διαδικασίας, η οποία διαρκεί πάνω από 30 χρόνια, έχει συσσωρεύσει έναν μεγάλο αριθμό "προσχεδίων" που έχει αφήσει πίσω του. Πρόκειται για απομεινάρια από προηγούμενες φάσεις της ζωής και της δημιουργίας από τις οποίες ο άνθρωπος έχει ήδη ξεφύγει και από τις οποίες έχει αναδυθεί ο καλλιτέχνης. Η φυσική γήρανση αυτών των δερμάτων και τα ίχνη των αντίστοιχων εργασιών (γρατζουνιές, κοψίματα, τραυματισμοί) δίνουν σε κάθε δέρμα μια ξεχωριστή εμφάνιση. Στην περίπτωση του Frantiček Klossner, τα θραύσματα μιας καλλιτεχνικής σταδιοδρομίας που έχουν αφαιρεθεί από τον ίδιο και έχουν διατηρηθεί μπορούν επίσης να διαβαστούν ως τελετουργικές "αποκολλήσεις" στη διαδικασία εξατομίκευσης του ως ανθρώπου. Το "μπόλιασμα" είναι ένα σαφές φυσικό σήμα για μια ψυχολογική και πνευματική αλλαγή. Τα "γδαρσίματα" του Klossner έρχονται έτσι σε διάλογο με ισχυρές εικόνες της ευρωπαϊκής πολιτιστικής ιστορίας, όπως ο μύθος του Μαρσύα, του σάτυρου που γδάρθηκε ζωντανός από τον θεό Απόλλωνα μετά από καλλιτεχνικό διαγωνισμό. Φυσικά όμως σκέφτεται κανείς και τον Άγιο Βαρθολομαίο, τον γδαρμένο απόστολο του οποίου το δέρμα έγινε το χαρακτηριστικό του. Η επαναλαμβανόμενη αποβολή του δέρματός του επιτρέπει στον Franticek Klossner να ενσαρκώσει το πέρασμα του χρόνου, να απεικονίσει τα προσωπικά του βήματα εξέλιξης ως άνθρωπος και καλλιτέχνης, να υλοποιήσει τις μεταμορφώσεις του και το ταξίδι της ζωής του, όπως ένα φίδι που αποβάλλει το δέρμα του ή τα φύλλα που πέφτουν από τα δέντρα για να θρέψουν τις ρίζες.


Musee_art_et_histoire_Fribourg_MAHF_CORPUS_Le_corps_et_le_sacre_Franticek_Klossner_extase_rituel_et_trance_art-video
«Mess Up Your Mind», Frantiček Klossner, High-speed Video in Zusammenarbeit mit der Fachabteilung für Waffensysteme und Munition der Schweizer Armee, 2001

«Mess Up Your Mind»

Die Videoaufnahmen im High-speed Verfahren entstanden in Zusammenarbeit mit der Fachabteilung für Waffensysteme und Munition der Schweizer Armee für Klossners Einzelausstellung im Kunsthaus Grenchen 2001. Die einzigartigen Videoaufnahmen evozieren den Kontrollverlust und die Auflösung des Körpers, die nur in extremen Zeitlupenaufnahmen sichtbar werden und in anderer Form nicht wahrnehmbar sind. Das Ergebnis ist eine faszinierende Galerie von Mündern, die eine einfache kindliche Lippenbewegung ausführen indem sie tief einatmen und die Luft als "Blubbern" über die Lippen ausstossen. Bei den Aufnahmen haben zahlreiche Freunde des Künstlers mitgewirkt, darunter der legendäre Berner Stadtpräsident Alexander Tschäppät und seine Partnerin Christine Szakacs, der Philosoph Gerhard Johann Lischka und die Caravaggio-Expertin Sandra Gianfreda, Kuratorin am Kunsthaus Zürich.


CORPUS_Das-Sakrale-und-der-Koerper_Museum-fuer-Kunst-und-Geschichte-Freiburg-MAHF_Ekstase_Ritual_und_Trance_Franticek_Klossner_art-video
«Mess Up Your Mind», Frantiček Klossner, High-speed Video, 2001

«Mess Up Your Mind»

Réalisés en collaboration avec le département Systèmes d'armes et munitions de l'armée suisse à l'occasion de l'exposition personnelle de Klossner au Kunsthaus de Granges en 2001, ces enregistrements vidéo uniques évoquent la perte de contrôle et la dissolution du corps, qui ne sont visibles que dans les ralentis extrêmes et ne sont perceptibles sous aucune autre forme. Le résultat est une fascinante galerie de bouches effectuant un simple mouvement de lèvres enfantin en prenant une profonde inspiration et en expulsant l'air sous forme de "bulle" sur les lèvres. De nombreux amis de l'artiste ont participé à la réalisation des photographies, notamment le légendaire maire bernois Alexander Tschäppät et sa compagne Christine Szakacs, le philosophe Gerhard Johann Lischka et l'experte du Caravage Sandra Gianfreda, conservatrice au Kunsthaus Zürich.


«Mess Up Your Mind»

The high-speed video recordings were made in collaboration with the Swiss Army's Weapons Systems and Ammunition Department for Klossner's solo exhibition at Kunsthaus Grenchen in 2001. The unique video recordings evoke the loss of control and the dissolution of the body, which are only visible in extreme slow-motion shots and are not perceptible in any other form. The result is a fascinating gallery of mouths performing a simple childlike lip movement by taking a deep breath and expelling the air as a "bubble" over the lips. Numerous friends of the artist assisted with the photographs, including legendary Bernese mayor Alexander Tschäppät and his partner Christine Szakacs, philosopher Gerhard Johann Lischka, and Caravaggio expert Sandra Gianfreda, curator at the Kunsthaus Zürich.


Museum für Kunst und Geschichte Fribourg


Musee-d'art-et-d'histoire-Fribourg_MAHF_Museum-fur-Kunst-und-Geschichte-Freiburg